Otomatik BES Avantajları / Dezavantajları

Otomatik BES Avantajları / Dezavantajları
30 Kasım 2016 tarihinde eklendi, 17 kez okundu.

1 Ocak 2017 tarihinden itibaren Otomatik BES uygulaması yürürlüğe girecek. Gerek Kamu çalışanları gerekse belirli sayıda çalışana sahip özel şirket çalışanları bu tarihten itibaren Otomatik BES ‘e dahil olacak.

Otomatik katılımlı Bireysel Emeklilikle ilgili en çok merak edilen konulardan birisi de bu sistemin avantajlı olup olmadığıdır. Bu makalemizde artılarıyla eksileriyle Otomatik BES uygulamasını değerlendireceğiz.

Bu değerlendirme öncesi şunu belirtmekte fayda var ki, bu değerlendirme, normal Bireysel Emeklilikle Otomatik BES arasında yapılan artılar eksiler değerlendirmesidir. Bireysel Emekliliğin genel manada avantajlı / dezavantajlı bir uygulama olduğuyla ilgili değildir.

Otomatik BES ‘in Avantajları

  • Giriş aidatı yok

Otomatik BES ‘in en büyük avantajlarından birisi giriş aidatının olmaması. Sisteme ilk girişte giriş aidatı alınamayacağı gibi ertelenmiş giriş aidatı da alınmayacak.

Ertelenmiş giriş aidatı ilk 5 yıl içinde sistemden çıkış halinde katılımcının birikiminden indirilen ve Bireysel Emeklilikten çıkmak isteyen katılımcıları hayli rahatsız eden bir kesintidir. Hatta bu kesinti sistemden çıkmak isteyenleri yarattığı kayıp nedeniyle caydıran bir unsurdur.

  • Yönetim gideri kesintisi alınmayacak

Otomatik BES ‘te giriş aidatı gibi yönetim gider kesintisi de alınmayacak. Son düzenlemede Bireysel Emeklilik Şirketlerine yıllık bürüt asgari ücretin %8,5 (yüzde sekiz buçuk) oranına kadar kesinti yapma hakkı verilmişti.

Bu kesinti de yine ilk 5 yıl içerisinde sistemden çıkmak isteyenlerden (yönetim gideri kesintisi veya giriş aidatı kesintisi adı altında) peşinen kesiliyordu ve katılımcıları hayli rahatsız eden bir uygulama haline gelmişti.

  • 1000 TL ek devlet katkısı

Yürürlüğe girecek olan Otomatik BES %25 devlet katkısına ilaveten cayma hakkını kullanmayan çalışanları 1000 TL devlet katkısıyla ödüllendiriyor.

Bildiğiniz gibi mevcut Bireysel Emeklilikte Devlet Katkısı uygulaması, yatırılan paranın %25 ‘i oranında sağlanıyor. Otomatik BES ise bir defaya mahsus olmak üzere %25 devlet katkısına ek 1000 TL katkı içermektedir.

Tabi ki bu 1000 TL ‘lik katkı da mevcut uygulamadaki gibi belirli bir süre sistemde kalmayı öngörmekte ve sistemde kalınan süreye göre hakediş oranı değişmektedir.

  • Yıllık Gelir Sigortası tercihine ilave %5 devlet katkısı

Bir diğer ödül de BES ‘ten emekli olunması halinde geliyor. Bireysel Emeklilikte emeklilik şartlarını sağladıktan sonra birikiminizi toplu alabildiğiniz gibi Yıllık Gelir Sigortasına aktararak, parça parça maaş gibi de alabiliyorsunuz.

Emeklilik döneminde birikimini toplu almak yerine en az on yıl süreli Yıllık Gelir Sigortasına aktaran katılımcıya da yine devlet tarafından birikiminin %5 (yüzde beş)’i kadar ilave devlet katkısı ödemesi yapılacak.

Otomatik BES ‘in Dezavantajları

  • Otomatik BES ‘te Emeklilik Şirketi çalışanlar tarafından seçilemiyor.

Hangi emeklilik şirketine dahil olunacağı Bireysel Emeklilik Sisteminde katılımcı tarafından seçiliyor ve belli süreler bazında istenildiği zaman başka bir şirkete aktarım yapılarak şirket değişikliği yapılabiliyor.

Otomatik BES ‘te ise şirket seçimi tamamen işveren kontrolünde gerçekleşiyor ve çalışanların şirket seçimi veya şirket değiştirme hakkı bulunmuyor. İşverenin şirket değiştirme hakkıysa belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde mümkün.

Yani bir emeklilik şirketinin fon yönetimi, fon işletim kesintileri v.s. uygulamalarından memnun olmamanız halinde şirket değiştirme şansınız maalesef bulunmamakta.

  • Emeklilik Planı seçim hakkı bulunmuyor.

Otomatik BES ‘te şirket seçiminde olduğu gibi plan seçiminde de çalışanın söz hakkı bulunmamaktadır. Emeklilik planı işveren ve Emeklilik Şirketi tarafından kararlaştırılıyor.

  • 45 yaş sınırı

Otomatik BES 45 yaş altındaki çalışanları kapsıyor. Her ne kadar tüm çalışanları ilgilendirmese de bu durum da dezavantajlar arasında sayılabilir. 45 yaş üstü çalışanlar sisteme girince otomatik olarak 10 yıl sonunda emeklilik hakkına sahip olacaktı. Dolayısıyla anapara, devlet katkısını v.s. birikimlerini kesintisiz çekebilecekti.

45 yaş üstü çalışanları bu haktan mahrum etmek onlar açısından bir dezavantaj oluşturmakta. Ayrıca devletin Otomatik BES uygulamasında uzun soluklu katılımı desteklediğinin de bir göstergesi.

  • Mevcut Bireysel Emeklilik sözleşmesinin ve hakların aktarılamaması,

Mevcutta Bireysel Emeklilik Sözleşmesi bulunan çalışanlar bu sözleşmesini otomatik katılıma aktaramadığı gibi devlet katkısına esas sürelerin hesabında da eski sözleşmesinden kaynaklanan haklarını Otomatik BES ’e aktaramayacak.

Bu durum ancak 1 sözleşme için kaynak ayırabilecek katılımcılar için dezavantaj oluşturmaktadır. Aktarım / birleştirme söz konusu olmadığı için ya otomatik BES ‘ten çıkacak ya da eski sözleşmesini iptal edecek. Eski sözleşmesini iptal ettirmesi durumunda kesintiler v.s. olacağından muhtemelen Otomatik BES ’ten ayrılmayı tercih edecek ve ilave avantajlardan yararlanamayacak.

NOT: Yukarıda incelenen hususlar mevcutta kamuoyuna açıklanan bilgiler ışığında irdelenmiştir. Fakat şunun altını çizmekte fayda var ki, Uygulamaya yönelik usul ve esaslar tam olarak belli değildir. Belirlenecek bu usul ve esaslara göre ilave avantaj / dezavantajlar ortaya çıkabilir.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git